büyük vs.küçük

Sunday, July 3rd, 2005

neden ‘büyük harf- küçük harf’ diye bir mefhum çıkarmışlar acaba?
standart, tek tip harf olsa olmaz mıymış?
hem büyük harf gayet itici.

bu konuda favorim arap alfabesi.
(kiril de mi öyleydi?)

comment

  1. xbox said:

    tebrik ederim çok değişik bir konuya değinmişsin.bir matematikçi olarak sana katılıyorum ve destekliyorum.büyük harfle yazınca anlam mı değişiyo yani.yooo.hani böyle gereksiz takıntılar vardır ya bu da onlardan biri.biri çıksında şu yararı var desin…deftere büyük harflerle yazı yazdınmı
    1-fazla yer kaplar kağıt israfı(ağaçları kesmeyelim derler)
    2-kalemi daha çabuk tüketir
    (cepten paracıklar gider)
    3-karmaşıklığa yol açmaz
    (evladım burayı niye büyük harfle yazmadın derler yaa)
    vs. gibi bir sürü sey yazılabilir.
    gözünü sevdimin matematiği öyle mi hersey standart.

  2. jonquille said:

    teşekkür ettim desteğin için.

    bunun yanında; gereken yerlerde noktalama işareti konması, soru eki -mi’lerin ayrı yazılması ve noktalama işaretlerinden sonra, bir boşluk bırakılması gerektiğini de düşünüyorum bir edebiyat öğrencisi olarak. :)

  3. Erol said:

    NaSıl iStiYorSA öyLE YaZmalı..
    BaZeN büyük, BaZeN KÜÇÜK
    :)

  4. xbox said:

    linklerimde ki uçamayan leylek sensin bilgilerinize sunulur
    :) begenmişsindir insaallah

  5. jonquille said:

    erol,
    büyük harf kullananlara bi’şey demedim. zevk, tercih meselesi başka. elbette “NaSıl iStiYorSA öyLE YaZmalı..
    BaZeN büyük, BaZeN KÜÇÜK” :)

    merak ettiğim, niye iki tip harf koymuşlar, ne kolaylığı, ne faydası var acaba?
    ha, bunu benim merak etmemin, sormamın bir faydası var mı? yok tabii :)

    xbox,
    beğenirim heralde :)
    teşekkürler.
    peki, niye ‘uçamayan’?

  6. La Panse said:

    ben büyük harfi bilemeyeceğim de büyük ünlü uyumu ve küçük ünlü uyumu hadisesinin esprisi nedir? bu yaşıma geldim hâlâ anlayabilmiş değilim. hadi büyük ünlü uyumu aklımızda kalırdı da küçük ünlü uyumu her sınav girişi öğrenilir, her sınav çıkışı da unutulurdu:) sırf bunun için vardı bizim için.

  7. jonquille said:

    la panse,
    cık cık, edebiytat öğrencisi olarak kınadım seni:)
    söylemesi ayıptır, ortaokulda nefret ederim küçük ünlü uyumundan :)
    şimdi anlatayım diyeceğim ama…
    en iyisi sınava girmeden önce sor sen:p

  8. Halil TUNÇ said:

    Gerçekten haklısınız…
    Bence büyük-küçük harflerin önemli amaçları var. Mesela yazılarda, makalelerde, sürekli olarak kullanılan başlıkların normal yazıdan ayrılabilmesi. Noktadan sonra büyük harfle başlanarak yeni cümleye başlandığının vurgulanması. Önemli olan kelimelerin büyük harfle yazılarak dikkat çekmesi gibi….

    Ama alternatif kullanılamazmı. hem de biçok… Örneğin başlıkların önüne bir işaret koyulabilir. (X % = vs…) Önemli kelimelerin altı çizilebilir gibi…

    Büyük harf kullanılmasını bende protesto ediyorum. Çok güzel bi konuya değinilmiş…

  9. xbox said:

    jon hakketen ucuyosan ucan leylek yazayım.sana 3 tercih vereyim birini seç..
    a)ucan leylek
    b)ucamayan leylek
    c)kararsız leylek :)

  10. uğur said:

    annem de arada sırada küçük harflerle konuş oğlum der deli eder beni ııyyyyyyyy

  11. psychedelicpink said:

    Dilbilgisi kurallarından anlamam ama şunlar olmasa ne yapardım bilmiyorum; X,Y,Z üçlüsü ile K,L,M üçlüsü :D

  12. supertivo said:

    Markaların, büyüklüklerini büyük harflerle yazmalarından da, büyük olduğu zaman değişen “dönek” harflerden de görüldüğü yerde kaçarak uzaklaşılmalı…

  13. jonquille said:

    halil tunç,
    evet, dediğiniz gibi, mesele elzem olmayan bir ‘dikkat çekme’olayından ibaret gibi görünüyor.
    inanın alfabeler oluşurken niye böyle bir şey yapma gereği hissetmişler anlayamıyorum.

    xbox,
    :) en iyisi yazdığın gibi kalsın.

    uğur,
    benim babam da aynısını der, nerden hatırlattın şimdi.
    bu arada, konuyu bambaşka bir tarafından alıp, yorum yapmada üstüne yok :)
    her gördüğüm sakallıyı dedem sanıp gülüyorum hâlâ. :)

    psychedelicpink,
    itiraf ediyorum, anlamadım :)

    supertivo, nam-ı diğer iyi abi :),
    hep beraber kaçıyoruz :)

  14. Sokak Kaçkını said:

    “A” harfini baş aşağı çevirirseniz “öküz kafası” görürsünüz, ki tarihin derinliklerinde bulunabilen en eski alfabede bu harfin adı “Aleph”, yani “öküz” imiş; diğerlerinin de buna benzer öyküleri var (örneğin bkz. www.ancientscripts.com/alphabet.html). Demem odur ki, harfleri hayatımıza katan leylek kardeşler onları bize huruf-i azam olarak bahşetmişler amma velakin birileri onları sonradan sabileştirmiş. “Düne dair ne varsa dünde kaldı, şimdi yeni şeyler söylemek lazım” denilecek olursa da derim ki, yazı bir “gelenek”tir ve Levi-Strauss’un Yaban Düşünce’deki deyişiyle “yazılı iletişimin işlevi köleliği kolaylaştırmaktır”; yani mesele burada tarihin doğuşu ve tarihyazımı alanına giriyor, ki sözün ötesi bir bloga yapılan yorumlardaki latif sohbet havasına limon sıkmak olur. Ha, sabi sevilmez mi? El-cevap: bittabii sevilir! Hürmetler :)

  15. La Panse said:

    @sokak kaçkını

    vay be, ne yorum ama demeden geçemeyeceğim..

    @jonquille

    bir edebiyat öğrencisi olarak küçük ünlü uyumuna dair gerçek duygularını yazman çok iyi geldi:))) demek yalnız değilmişim:-P

  16. jonquille said:

    ps: bir daha söylemek isterim ki, “büyük harf kullanmayalım” gibi bir çağrı yapmıyorum. sadece alfabeye büyük harf konulmasının sebebini merak ettim, çünkü çok da anlamlı gelmiyor bana.
    işin doğrusu, büyük harf kullanmayı sevimsiz bulan bu kadar insan çıkacağını da düşünmüyordum bu post’u yazarken.

  17. jonquille said:

    sokak kaçkını,
    öncelikle teşekkür ederim bir çıkış yolu gösterdiğiniz için.

    “Düne dair ne varsa dünde kaldı, şimdi yeni şeyler söylemek lazım”
    demiyorum. -bu konuda- dünde ne olduğunu hakkında bilgim yok, ve dahası çok da önemli şeyler olduğunu düşünmüyordum. eğer, “hurûf-u âzam” olarak bahşedilen harflerin ‘âzam’lığının nereden geldiğini açıklarsanız çok memnun olurum.

    büyük harfleri kullanmamızın bir sebebi, onların çıkışlarındaki öykülerse; bu, daha önce de söylediğim “anlamlı gelmeme” kısmına giriyor benim için. yoksa “ilk insanlar Türkmüş. gökyüzünü gürünce ‘aaa’ demişler, oradan ‘ağ’ olmuş, …” gibi bir sürü masala da kapı açılabilir.
    eğer böyle efsaneleri “insanlığın kültürel değerleri” içinde alacaksak, o ayrı.

    bir çok konuda olduğu gibi, burada da bir sabileştirme söz konusu olması normal. (’iyi’ anlamında söylemiyorum.)
    ama önce, onları ‘azam’laştıranın ne olduğunu bilmek lazım.
    en azından benim bilmem lazım. :)

    iş bu kadar dallanıp budaklanınca, ben de bu konuda kendi çapımda bir araştırma yapmaya karar vermiştim. siz bir link vermişsiniz bile. teşekkür ederim.

    limon sıkmak? ne demek, keşke yazsaymışsınız. bilmediğim şeyleri öğrenmiş oldum sayenizde.

  18. jonquille said:

    la panse,
    beni gaza getirip, içimi döktürmeye kalkma! :)

  19. sothyz said:

    soru eklerinin ve bağlaçların ayrı yazmak, noktalama işaretlerinden sonra boşluk bırakmak için edebiyatla ilgili olunması gerektiğini düşünmüyorum. yalnızca bu insanlar kullanmıyor yazı dilini çünkü.
    noktalama, imla benim hassas noktam.
    evet evet şekilci biriyim.

    arap alfabesinde büyük harf yok belki ama orada da harfin başta, ortada ve sonraki hali değişiyor :)

  20. psychedelicpink said:

    @Jonquille bir sayısalcı olarak bakınca alfabeden en çok kullandığımız değişkenlerdir X,Y,Z ve K,L,M o bakımdan… :D

    sadece imla kurallarının değil de dilin başlı başına çıkış noktası belli olmadığı için bu konu yorumlara açık kalıyor. Dil ulusal bir “değer” olduğu için en doğru şekilde kullanmakta yarar var.

  21. Sokak Kaçkını said:

    şöyle hikâye ve şerh etmeyi deneyeyim: eski mısırlılar yazıyı “tanrı thoth”un bulduğuna inanır, kendi “hiyeroglif” yazılarını “mdw-ntr” (tanrının sözü) olarak adlandırırmış (yeri gelmişken: bu eski mısırlı kardeşlerin “miw” diye bir kelimeleri var, ki “kedi” demektir, kulakcağızıma nedense “miyav” sesleri getirir); “hiyeroglif” sözcüğü yunanca “hieros” (kutsanmış) ve “glypho” (yazma) sözcüklerinin bir araya gelmesiyle, ilk kez iskenderiyeli clement tarafından kullanılmış. “hiyeretik” ve “demotik” yazı arasındaki tek fark, ikincisiyle kutsal metinler yazılmamasıymış; “demos”un sözüne zincir mi vurulası, bildiğini okumuş, “demotik alfabe”yi kullanarak edebiyat yapmış, mektup yazmış, blog tutmuş falan. önceleri sadece dağlara taşlara oyulan bu “azîm” harflere, “papirüs” peyda olunca ehlikalem kulların eli değivermeye başlamış, beden dili yazı diline sızmış, huruf şöyle bir yekinmiş, gerinmiş, insanla oynaşıp sabiyle sabi, azîmle azîm olmuş -tıfıl harfleri leylek getirmemiş yani, bizzatihi oynaşarak peyda etmişiz onları. ha, sonra sonra birileri bu azîm harflere “capital” demiş ki, şüphe etmekteyim bu zevatın “kapital” sahibi zümre olmasından; hem bu “başşehir”leri de tüccarlar inşa ettirmedi miydi amele takımına pazaryeri niyetine, hani şu ilk burjuvalar yani, derebeyi malikânelerinden ve çiftliklerinden gına getirip. hülasa-i kelâm; “hiyerarşi” mevcut olduğu ve “ehlidemos”un huzurunu bozduğu, hayatına burnunu soktuğu müddetçe, bu yazı geleneğine isyan eden bir hayli “alt-kültür”, “alt-dil”, “jargon” vs peyda olacaktır. “anarşi” midir, şüphesiz öyledir, reva ve müstehaktır da bu “arş” takımına, tepinip dursunlar “dil elden gidiyor” diye, yüzsüzlüklerine veriyorum, verelim; lâkin “edeb”i de e’lden d’ilden b’elden düşürmeyelim; zaten estetiğin sırrı da öz-biçim uyumu değil midir! muhabbetle efendim, muhabbetle…

  22. jonquille said:

    sothyz,
    ‘edebiyat öğrenciliği’ konusunda haklısın. onların daha iyi bilmesi gerektiği gibi bir düşünce olduğundan öyle dedim.

    (hay Allah, sorulmadıkça kendimi ‘edebiyat öğrencisi’ olarak tanımlamazdım ben. n’oluyor yahu?)

  23. jonquille said:

    psychedelicpink,
    inan hiç aklıma gelmedi. o tip değişkenler hayatımdan çıkalı çok oluyor:)
    “Dil ulusal bir “değer” olduğu için en doğru şekilde kullanmakta yarar var.”
    doğru demişsin de, benim dediğim alfabeyle ilgiliydi.

    sokak kaçkını,
    (üslûbunuz çok güzel.) x3

    yazınızın tamamı “öz-biçim uyumu”nu anlatıyor.
    ‘evet öyle’ demek istiyorum ama…

    düşüneceğim.

    teşekkürler, teşekkürler, teşekkürler.
    bizden de muhabbetler!

leave a comment